Uroczysko Kożuchowski Młyn
Kożuchowski Młyn 1
12-230 Biała Piska
Uroczysko|Atrakcje|Oferta|Okolica|Galeria|Lokalizacja|Kontakt|
Informacje i rezerwacje:
tel:.: +48 724 291 450
email: kozuchowskimlyn@op.pl
Konopki (dawniej Gr. Konopken) - Wieśœ powstała w ramach kolonizacji Wielkiej Puszczy. Wczeœśniej był to obszar Galindii. Konopki to pierwotnie wieśœ ziemiańska, dobra służebne w posiadaniu drobnego rycerstwa (tak zwani wolni), z obowiązkiem służby rycerskiej (zbrojnej). Osada wymieniana w dokumentach z 1424 r. jako „stara wieśœ” nad strumykiem Konopka oraz młynem, kiedy to o tereny, liczące 70 łanów przy Pauloczinstog - dąbrowa w śœrodkowym biegu rzeki Pauloczinstog (rz. Konopka), starał się Bartosz i Rafał z Pisza. W 1447 wymieniany w dokumentach młyn we wsi. Wieśœ służebna (dobra służebne), nadana w 1435 r. przez komtura bałgijskiego Erazma Fishborna, za wiedzą wielkiego mistrza Pawła von Rusdorfa, na prawie chełmińskim, z wyznaczoną na 10 lat wolnizną od służby zbrojnej i płużnego. Wieœś otrzymał niejaki Bartosz z obszarem 64 łanów, z których 48 położonych było przy Paulotzine (rz. Konopka), a 16 łanów na rzeką Wincentą w jej dolnym biegu. Bartosza zobowiązano do 4 służb lekkozbrojnych. Z póŸźniejszych Ÿźródeł wynika, że było to nadanie dla 4 dóbr nad strumykiem Konopka: Pawłocina, sąsiednich Płacht i Rolek przy Kożuchach oraz położonych nieco dalej Konopek, z których każde z czterech dóbr pełniono jedną służbę zbrojną. Wieś wymieniona w 1519 r. razem ze wsiami: Pawłocin, Rolki i Płachty, w czasie popisu wojskowego, jako osada wolnych.

Biała Piska - 2 km od Młyna - Wieśœ Biała Piska powstała w 1428 r. w miejscu wcześœniejszej osady pruskiej Gayle. Nazwa pochodzi z języka staropruskiego - gaylis oznacza biały. Koloniœci z Mazowsza przetłumaczyli jako Biała. Wieśœ wymieniana w sprawozdaniu wizytacyjnym z 1424 r. jako licząca 60 łanów z młynem, w dąbrowie przy Gayle (dąbrowa położona pół mili od Jeziora Kumielskiego), gdzie niejaki Cwalina wraz z 20 krewnymi objął obszar 100 łanów. Dobra te znajdowały się ćwierć drogi od młyna zwanego Steffanflies.
Przywilej lokacyjny dla wsi czynszowej wystawiony został 9 paŸdziernika 1428 r. przez Josta Struppergera komtura bałgijskiego i wójta natangijskiego, za wiedzą i wolą wielkiego mistrza Pawła von Rusdorfa. Wieśœ położona była na 60 łanach na prawie chełmińskim. Sołtys i zasadŸca - Piotr Szulc otrzymał 6 łanów chełmińskich, 4 łany przeznaczono na uposażenie parafii. Mieszkańcy otrzymali 15 lat wolnizny. Karczma wymieniana była już w 1447 r.
W 1481 ksiądz Nicolaus parafii w Białej zrezygnował z funkcji proboszcza ze względu na stan zdrowia. Jego następcą został ks. Petrus Swenteslai z diecezji płockiej. Proboszcz Swenteslai obsadzony został przez komtura bałgijskiego Erazmusa von Reizensteina. Przed 1525 Biała należała do archiprezbiteratu w Reszlu.
Rozwój na przełomie XVI/XVII w. Biała zawdzięczała dogodnemu położeniu na szlaku handlowym. Zasłynęła głównie z dużych jarmarków bydła. Dwa wydarzenia wstrzymały rozwój miasta. W 1656 r. wieśœ została spalona przez Tatarów hetmana Gosiewskiego. Kolejnym była epidemia dżumy.
26 marca 1722 r. w Królewcu Fryderyk Wilhelm I, król pruski, nadał osadzie Bialla prawa miejskie. Biała Piska liczyła wówczas 600 mieszkańców. Wybudowanie linii kolejowej Ełk-Pisz (1883 r.) spowodowało rozwój miasta w XIX w. Stąd pochodził królewiecki duszpasterz polski Krzysztof Liebruder. W latach 1826-1829 pastorem był Jan Szamborski (1770-1832), nauczyciel, autor popularnych na Mazurach podręczników do języka polskiego.
Do roku 1938 miasto nosiło oficjalną niemiecką nazwę administracyjną Bialla, w roku 1938 (16 lipca) dekretem będących u władzy niemieckich nazistów przemianowana na Gehlen, po czym na Gehlenburg. 4 wrzeœnia 1939 samotny polski samolot Karaœ z 51 eskadry rozpoznawczej ostrzelał i obrzucił na miejscowym dworcu bombami niemiecki pociąg przewożący uzbrojenie i sprzęt wojskowy.
Po zakończeniu II wojny œwiatowej do 1946 r. miasto było siedzibą powiatu piskiego.
Zabytki: Koœciół barokowy pw. œw. Andrzeja Boboli, wybudowany w latach 1756-1763, wieża z 1832 r.,  wzniesiona według projektu K.F. Schinka. Ołtarz główny z XVII w.; ratusz z początku XXw; Zabudowa małomiasteczkowa z przełomu XIX i XX w.; Zdewastowany cmentarz niemiecki; Budynek stacji kolejowej z przełomu XIX i XX; Zabytkowy cmentarz ewangelicko - augsburski; Wieża ciœśnień - to jeden z najbardziej charakterystycznych budowli w Białej Piskiej. Zbudowana w 1928 roku. Ma 34 metry wysokoœści.; Cmentarz żydowski w Białej Piskiej kirkut powstał prawdopodobnie w 1862 roku. Ostatni pochówek miał miejsce w końcu XIX wieku, w związku z upadkiem gminy wyznaniowej. Nekropolia mieœściła się prawdopodobnie obok cmentarza chrzeœcijańskiego przy Drodze Cmentarnej (Friedhofer Weg, obecnie ul. generała Władysława Sikorskiego); Wschodnie Mazury są usiane cmentarzami z czasów I Wojny ŚŒwiatowej. Jeden z nich znajduje się na terenie cmentarza ewangelickiego w Białej Piskiej.
Na miłoœśników dwóch kółek czeka szlak rowerowy Biała Piska-Bełcząc-Kowalewo-Mikuty-Kumielsk-Szkody o długoœci 22,7 km. szlak wiedzie przez miejsca, gdzie Podlaska Brygada Kawalerii toczyła walki. 2/3 z 22.7 km przebiega mało uczęszczanymi drogami asfaltowymi, a mniej niż 1/4 prowadzi przez las. Do oznakowanie zastosowano kolory po to, by turysta nie znający okolicy, mógł zwiedzać ją bez koniecznoœci szukania dróg na mapie.

Kumielsk - 12 km od Młyna; XIX wieczny kośœciół
Rożyńsk Wielki - 15 km od Młyna: kośœciół z końca XIX wieku
Zalesie - 15 km od Młyna: XIX dwór z parkiem, gdzie znajduje się grobowiec rodzinny dawnych właœścicieli
Wieśœ Łupki - 20 km od Młyna - Miejscowość nad brzegiem jez. Roœś. W œśredniowieczu był to majątek dostarczający żywnoœści załodze zamku krzyżackiego w Piszu. Prawdopodobnie odbywały się tu również egzekucje przestępców schwytanych na zbójnictwie. W połowie XVIII w.  wzniesiono dwór, wielokrotnie potem przebudowywany. Oprócz pozostałośœci dworu do dziśœ przetrwały zabudowania folwarczne z przełomu XIX/XX w.  oraz fragmenty dawnego parku. Obecnie mieœści się tu Oœśrodek Szkolno-Wychowawczy.

Gorczyce - 22 km od Młyna - gdzie warto zobaczyć śœredniowieczne grodzisko.

Wieśœ Bogumiły - 22 km od Młyna - wieśœ powstała w 1452r. na prawie magdeburskim. Przez dłuższy czas jej mieszkańcy procesowali się z sąsiednimi NiedŸwiedziami o prawa połowu ryb w Pisie. W XVIII w. powstała tu szkoła. Po wybudowaniu w 1908r. linii kolejowej Pisz - Dłutowo, znajdował się tu przystanek, na którym ładowano drewno z tartaku. Obecnie można się natknąć na pozostałoœści stacji w lesie. Obok rampy kolejowej ocalały podpiwniczenia wagi wagonowej.

Kosinowo - 23 km od Młyna - XIX-wieczny park

Wieœś Snopki - 24 km od Młyna - Podczas II wojny œświatowej we wsi znajdował się tzw. Wychowawczy Obóz Pracy dla robotników przymusowych, zatrudnionych w niemieckiej gospodarce. Każde przewinienie wobec prawa III Rzeszy mogło skończyć się zesłaniem do tego obozu na co najmniej kilka tygodni. Wielu skazanych zmarło od morderczej pracy, z głodu. Były przypadki rozstrzeliwań. Obóz składał się z drewnianych baraków ogrodzonych drutem kolczastym. Liczba uwięzionych wahała się między 80/100 a 500 osobami. Obecnie resztki fundamentów porasta młody las sosnowo-śœwierkowy. W pobliżu znajduje się mogiła 15 wiꟼniów, którzy zginęli tragicznie w 1944r.

Bajtkowo - 24 km od Młyna
- neogotycki koœściół z 1895 r. z cmentarzem wojennym.

Ruska Wieśœ - 30 km od Młyna -
dwór XIX/XX wiek.

Nowa Wieśœ Ełcka - 31 km od Młyna
- XIX-wieczny dwór i młyn wodny.

Talusy - 32 km od Młyna -
dworek z XIX wieku.

Bogusze - 36 km od Młyna -
6-metrowy słup graniczny z 1545 roku stojący w miejscu, gdzie wtedy stykały się granice Polski, Litwy i Prus.

Prostki 37 km od Młyna -
pierwsza wzmianka o Prostkach pochodzi z 1432 roku. Wieœś powstała w miejscu jaćwieskiej osady. Od założenia miejscowoœci do 1795 r. w okolicach Prostek stykały się granice Prus, Korony i Litwy. Zostało to uwidocznione z inicjatywy Albrechta Hohenzollerna w 1545, poprzez postawienie pierwszego na tych ziemiach słupa granicznego we wsi Bartosze.

Ostrykół - 39 km od Młyna -
drewniany koœściół z 1667 roku, przy kościele rośnie stary dąb - pomnik przyrody.

Długosze - 39 km od Młyna
- dwór z 1857 roku

Ełk - 41 km  od Młyna -
Skansen pszczelarski, Katedra pw. œw. Wojciecha w Ełku (XIX wiek), Ruiny zamku krzyżackiego na wyspie jeziora Ełckiego (XIV wiek), Koœściół Najœświętszego Serca Pana Jezusa (poewangelicki) z XIX wieku, Ełcka Kolej Wąskotorowa i muzeum, Domy mieszkalne (XIX wiek). Kamienice z przełomu XIX i XX wieku, Koœściół Chrzeœcijan Baptystów (1908 rok), obecnie cerkiew prawosławna, Wieża Ciœśnień (1895 rok) i Muzeum Kropli Wody, Cerkiew ŚŒwiętych Apostołów Piotra i Pawła, Plac i pomnik Jana Pawła II, Pomnik Michała Kajki, Park Solidarnoœści, Promenada wzdłuż jeziora Ełckiego, Akwen na osiedlu Północ II, Centrum Edukacji Ekologicznej, Most nad Jeziorem Ełckim,
Budynek Szkoły Artystycznej, Budynek Straży Miejskiej i skwer przed Urzędem Miasta.

Lipińskie Małe - 41 km od Młyna -
cmentarz wojenny z 1914 roku, drewniany most.

Wyspa Czarci Ostrów - 43 km  od Młyna -
Wyspa położona na jez. ŒŚniardwy w pobliżu wsi NiedŸwiedzi Róg. Być może nazwa nawiązuje do jakiśœ zachowanych w ludzkiej pamięci pogańskich obrzędów. Więcej wiemy o wykorzystaniu wyspy w XVIII - XIX w. W 1784r. znany budowniczy kanałów mazurskich Lilienthal zaprojektował w tym miejscu umocnioną składnicę wojskową, zwaną Fort Lyck. W latach 1785 - 1786 wzniesiono tu magazyny żywnoœściowe, piekarnię, koszary z 38 izbami żołnierskimi, barak oficerski z wartownią, budynki gospodarcze i przystań. Jednak miejsce nie zostało najlepiej wybrane. Wysokie fale jez. ŚŒniardwy wciąż zagrażały obwałowaniom Fortu Lyck. W 1849r. obiekt został rozebrany, a cegłę wykorzystano do budowy Twierdzy Boyen; w Giżycku. Dziœś wciąż jeszcze można napotkać œlady dawnych budowli.

Stacja Badawcza Rolnictwa Ekologicznego i Hodowli Zachowawczej w Popielnie - 45 km od Młyna -
Stacja znana z hodowli koników polskich, jeleni oraz bobrów. W IX-wiecznym spichlerzu działa muzeum, gdzie można zapoznać się z historią stacji oraz obejrzeć kolekcję poroży. Stacja organizuje przejażdżki konno, bryczką. Na terenie stacji znajduję się 2 śœcieżki edukacyjne.

Woszczele - 45 km od Młyna -
cerkiew greckokatolicka.

Straduny - 46 km od Młyna -
XVIII-wieczny koœściół.

Wojnowo - 47 km od Młyna -
Ciekawa, wielowyznaniowa wieśœ położona nad brzegiem rzeki Krutyni. Znajduje się to m.in. klasztor starowierców pochodzący z XIX w. oraz cerkiew prawosławna pochodząca z początków XIX w. Latem istnieje możliwość zwiedzania klasztoru.

Park Dzikich Zwierząt w Kadzidłowie - 48 km od Młyna -
Doskonałe miejsce do poznania bogactwa fauny mazurskiej. Park jest otwarty od śœwitu do zmierzchu. Zwiedzanie z przewodnikiem, także niemiecko- i anglojęzycznym.

Chojniak - 49 km od Młyna -
XIX dwór z parkiem.

Wieśœ Hejdyk - 50 km od Młyna -
Wieśœ założona w 1758r. jako osada szkatułowa. Do dziœś zachował się tu XVIII wieczny podział działek oraz typowa zabudowa drewniana tworząca tzw. ulicówkę. To właśœnie architektura stanowi o niepowtarzalnym klimacie Hejdyka. Dwuspadowe dachy, zdobione szczyty oraz przepiękne drewniane ganki, misternie zdobione.

Koœciół w ŚŒwiętej Lipce - 92 km od Młyna -
Sławne sanktuarium maryjne już od œśredniowiecza przyciągające pielgrzymów nie tylko z Prus i Warmii, ale nawet z dalekich stron Polski. ŚŒwięta Lipka - to także obiekt zabytkowy niezwykłej wartośœci, zaliczany do najwspanialszych okazów późŸnego baroku w Polsce. Zespół architektoniczny złożony z koœścioła, krużganku i klasztoru, posiada zachowaną w stanie prawie nie zmienionym bogatą i różnorodną dekorację. Składają się na nią rzeźŸby w kamieniu i drewnie, malarstwo œścienne i obrazy na płótnie, wyroby złotnicze i snycerskie oraz rzadko spotykane w takiej obfitośœci dzieła artystycznego kowalstwa i œślusarstwa. Do tego dodać trzeba malownicze położenie zespołu na dnie doliny w obramowaniu lasów. Ogromną atrakcję stanowią koncerty organowe.

Wilczy Szaniec - 97 km od Młyna - Zamaskowane miasteczko w lesie - 200 budynków: schrony, baraki, 2 lotniska, elektrownia, dworzec kolejowy, urządzenia klimatyzacyjne, wodociągi, ciepłownie, dwie centrale dalekopisowe. W 1944 r. mieszkało tu ponad 2000 osób. 20 lipca 1944 roku pułkownik hrabia Claus Schenk von Stauffenberg dokonuje tu nieudanego zamachu na Adolfa Hitlera.


Przygotowane na podstawie:
http://mojemazury.pl/
http://pl.wikipedia.org/
http://www.pisz.pl/pl/turystyka/ciekawe_miejsca/
http://polskaniezwykla.pl/

Okolica

Oferty specjalne

Wszelkie prawa zastrzeżone - Insolita - 2012